Durchgriffshaftung
Existenzvernichtung
Sonderverbindung
Treuepflichten
creditor protection
company with limited liability (a private limited company)
piercing liability
lifting (piercing) the corporate veil
Durchgriffshaftung
abuse of a legal form of a company
extinguishment of existence of a company
Existenzvernichtung
undercapitalisation of a company
‘relay race’ with companies
factual liquidation
institutional abuse
teleological reduction
purposive reduction
departure from grammatical sense of a provision
tortious liability
limitation of indemnification to directly injured
direct injury
indirect injury
Sonderverbindung
relation of a specific link
Treuepflichten
duties of loyalty
ochrona wierzycieli
spółka z o.o.
odpowiedzialność przebijająca
nadużycie formy prawnej spółki
unicestwienie egzystencji spółki
niedokapitalizowanie spółki
sztafeta spółek
faktyczna likwidacja
nadużycie instytucji
redukcja teleologiczna
redukcja celowościowa
odstępstwo od sensu językowego przepisu
odpowiedzialność deliktowa
ograniczenie indemnizacji do bezpośrednio poszkodowanego
szkoda bezpośrednia
szkoda pośrednia
stosunek szczególnego powiązania
obowiązki lojalności
Within the ambit of the thesis herein submitted – which is comparative in its character - the concept of piercing liability (Durchgriffshaftung), which has been developed in German doctrine and case-law, along with analogous concepts which are being developed in Polish doctrine - of an abuse of a legal form of a company, abuse of legal personality and abuse of resorting to a form of a legal person (insofar as they pertain to liability of members of a sp. z o.o. company in regard to its creditors), have been subjected to critical analysis. Theoretical and dogmatic grounds for liability of members of a sp. z o.o. company vis-à-vis its creditors under the concept of piercing liability have been presented hereunder in detail, alongside respective groups of cases justifying piercing liability that have been developed by German doctrine and case-law (the instances of ‘piercing’), that, at the same time, could be described as instances of an abuse of a legal form of a company. A critique of the concept of piercing liability that was voiced in German doctrine and case-law and in Polish doctrine has been presented as well. For the purposes of the contextual and functional comparative analysis undertaken herein, the German legal order has been selected as a point of reference, while the Polish legal order has been one of destination. The purpose of the thesis was namely to answer the question whether the concept of piercing liability would be possible for reception into Polish company law, and whether its application would be practicable. The answer to that question required not only an in-depth analysis of the very concept of ‘piercing’, but also of the grounds of liability of members of a sp. z o.o. company that are alternative to it as well, while simultaneously verifying if such a concept were methodologically and doctrinally permissible under Polish law. The analysis carried out in the thesis leads to a conclusion that the concept of piercing liability is possible to be received in Polish company law as it currently stands, while its application would be practicable particularly in drastic instances of abuse of a legal form of a sp. z o.o. company. However, the concept of piercing liability constitutes a solution that is in essence law-making; an instrument of last-resort to exceptionally accord protection to creditors of a sp. z o.o. company. Its unreasonable application could lead to endangering the safety of commerce and depreciation of attractiveness of a sp. z o.o. company as a business structure, in particular given the practically absolute character of that liability. For it is that in its ‘classic’ form, the concept of ‘piercing’ precludes members – in principle, due to its objective character – from escaping liability, for instance through proving the absence of fault for an act constituting an abuse of a legal form of a sp. z o.o. company. Because of this, in remarks and recommendations de lege ferenda it has been submitted that an introduction of liability of members of a sp. z o.o. company as against its creditors into Polish insolvency law should take place; by virtue of this, the protection of creditors of a sp. z o.o. company would be reinforced in the event of an abuse, while, at the same time, allowing members to be relieved of liability through giving proof that they are not culpable of any abuse.
W niniejszej rozprawie o charakterze komparatystycznym poddano krytycznej analizie rozwiniętą w doktrynie i orzecznictwie niemieckim koncepcję odpowiedzialności przebijającej (Durchgriffshaftung) oraz rozwijane w doktrynie polskiej zbliżone do niej koncepcje nadużycia formy prawnej spółki, nadużycia osobowości prawnej oraz nadużycia prawa do posługiwania się formą osoby prawnej w zakresie, w jakim dotyczą one odpowiedzialności wspólników spółki z o.o. wobec jej wierzycieli. W sposób obszerny przedstawione zostały teoretyczne i dogmatyczne podstawy odpowiedzialności wspólników spółki z o.o. wobec jej wierzycieli na podstawie koncepcji odpowiedzialności przebijającej, a także poszczególne – rozwinięte w doktrynie i orzecznictwie niemieckim – grupy przypadków uzasadniających odpowiedzialność przebijającą (tzw. przypadki „przebicia”), które można zarazem określić jako przypadki nadużycia formy prawnej spółki. Przedstawiona została również krytyka koncepcji odpowiedzialności przebijającej w doktrynie i orzecznictwie niemieckim oraz w doktrynie polskiej. W ramach podjętej w niniejszej rozprawie komparatystycznej analizy o charakterze funkcjonalnym i kontekstowym niemiecki porządek prawny stanowił punkt odniesienia, natomiast polski porządek prawny – porządek docelowy. Celem rozprawy była mianowicie odpowiedź na pytanie, czy koncepcja odpowiedzialności przebijającej jest możliwa do przejęcia na grunt polskiego prawa spółek i czy jej zastosowanie jest celowe. Odpowiedź na to pytanie wymagała nie tylko pogłębionej analizy samej koncepcji „przebicia”, lecz również alternatywnych wobec niej podstaw prawnych odpowiedzialności wspólników spółki z o.o., a także zbadania metodologicznej i dogmatycznej dopuszczalności zastosowania tej koncepcji w prawie polskim. Przeprowadzona w rozprawie analiza prowadzi do wniosku, że koncepcja odpowiedzialności przebijającej jest możliwa do przejęcia w polskim prawie spółek na gruncie legis latae, a jej zastosowanie byłoby celowe w szczególnie drastycznych przypadkach nadużycia formy prawnej spółki z o.o. Koncepcja odpowiedzialności przebijającej stanowi jednak rozwiązanie o charakterze prawotwórczym i swoisty „wentyl bezpieczeństwa”, mający stanowić wyjątkowy instrument ochrony wierzycieli spółki z o.o. Jej nieumiejętne stosowanie mogłoby doprowadzić do osłabienia bezpieczeństwa obrotu i osłabić atrakcyjność spółki z o.o. jako formy prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza jeżeli weźmie się pod uwagę absolutny wręcz charakter tej odpowiedzialności. W swojej „klasycznej” postaci koncepcja „przebicia” uniemożliwia bowiem (zasadniczo) wspólnikom – z uwagi na jej obiektywny charakter – zwolnienie się z odpowiedzialności, chociażby poprzez wykazanie braku winy za zachowanie stanowiące nadużycie formy spółki z o.o. Dlatego też w uwagach i postulatach de lege ferenda zaproponowane zostało wprowadzenie do polskiego prawa upadłościowego przepisów przewidujących odpowiedzialność wspólników spółki z o.o. wobec jej wierzycieli, dzięki czemu wzmocniona zostanie ochrona wierzycieli spółki z o.o. w przypadkach nadużyć, przy jednoczesnym umożliwieniu wspólnikom zwolnienia się z tej odpowiedzialności poprzez wykazanie, że nie ponoszą oni winy za nadużycie.
oai:www.bibliotekacyfrowa.pl:78110
(Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego) (E-Monografie ; nr 73)
The use of this material is allowed only with accordance of applicable rules of fair use or other exceptions provided by law, and any broader use requires the permission of the authorized entity
Korzystanie z tego materiału jest możliwe zgodnie z właściwymi przepisami o dozwolonym użytku lub innych wyjątkach przewidzianych w przepisach prawa, a korzystanie w szerszym zakresie wymaga uzyskania zgody uprawnionego
Making materials available on the basis of the agreement with the owner of the property copyrights
Udostępnianie na podstawie umowy z właścicielem majątkowych praw autorskich
Copyright by Piotr Marcin Wiórek
Sep 8, 2022
May 31, 2016
7 429
10420
https://www.bibliotekacyfrowa.pl/publication/79599
Piotrowska, Marta Uniwersytet Wrocławski. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii. Samorząd Studencki Uniwersytet Wrocławski. Katedra Doktryn Politycznych i Prawnych
Szymaniak, Krystian Borszowski, Paweł. Redaktor Huchla, Andrzej. Red. Rutkowska-Tomaszewska, Edyta. Red.
Cisek, Rafał Uniwersytet Wrocławski. Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej
Fischer, Otto Christian (1882-1953)
Kuźmicka-Sulikowska, Joanna Uniwersytet Wrocławski. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Kuźmicka-Sulikowska, Joanna Uniwersytet Wrocławski. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Kuźmicka-Sulikowska, Joanna Uniwersytet Wrocławski. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Kuźmicka-Sulikowska, Joanna Uniwersytet Wrocławski. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii